آموزش جامع جوشکاری با گاز اکسی استیلن
جوشکاری با گاز اکسی استیلن یکی از روش های قابل اعتماد برای گرم کردن و اتصال فلزات است. این روش در عملیات جوش فورجینگ سر به سر میلگرد نیز کاربرد مستقیم دارد و دانستن اصول آن برای اپراتورهای دستگاه های کنزا ضروری است.
۱) ماهیت فرآیند جوشکاری اکسی استیلن
در این روش، گاز استیلن در حضور اکسیژن می سوزد و شعله ای با دمای حدود ۳۲۰۰ درجه سانتی گراد ایجاد می کند. این دما برای ذوب اکثر فلزات کافی است و در جوشکاری فولاد، چدن، آلومینیوم و تعمیرات صنعتی کاربرد دارد.
۲) تجهیزات اصلی سیستم جوشکاری گاز
کپسول استیلن
- ساخته شده از فولاد بدون درز
- فشار پرشدن: ۱۵ بار
- ظرفیت استاندارد: ۴۰ لیتر
- استیلن در استن حل می شود تا از انفجار جلوگیری شود
- استفادهٔ الزامی از فلاش بک برای جلوگیری از پس زدن شعله
- قرارگیری کپسول باید کاملاً عمودی باشد
کپسول اکسیژن
- فشار پرشدن: ۱۵۰ بار
- ظرفیت: ۴۰ لیتر
- اتصالات راست گرد
- عدم تماس با روغن و چربی
رگولاتور (مانومتر)
- دارای دو فشارسنج: فشار کپسول و فشار خروجی
- فشار اکسیژن تا ۱۵ بار
- فشار استیلن تا ۵ بار
شیلنگ ها
- استیلن: رنگ قرمز
- اکسیژن: رنگ آبی یا مشکی
- قطر داخلی متفاوت برای جلوگیری از اشتباه اتصال
مشعل جوشکاری
- نوع انژکتوری (رایج)
- نوع فشاری (مناسب هیدروژن)
- دارای دو شیر تنظیم مستقل برای اکسیژن و استیلن
- انتخاب سرمشعل بر اساس ضخامت قطعه
۳) انواع شعله و کاربرد آن ها
شعله خنثی
نسبت اکسیژن و استیلن برابر است. مناسب برای فولاد.
شعله اکسیدکننده
اکسیژن بیشتر است. مناسب برای برنج و گرم کاری.
شعله احیاکننده
استیلن بیشتر است. مناسب برای چدن و آلومینیوم.
۴) ترتیب روشن و خاموش کردن مشعل
روشن کردن
- باز کردن آرام شیر کپسول ها
- تنظیم اولیه فشار با رگولاتور
- باز کردن ¼ دور اکسیژن
- باز کردن ½ دور استیلن
- روشن کردن با فندک مخصوص
خاموش کردن
- بستن شیر استیلن
- بستن شیر اکسیژن
- بستن شیر کپسول ها
- تخلیه گاز داخل شیلنگ ها
- باز کردن پیچ تنظیم رگولاتور
۵) نکات ایمنی بسیار مهم
- فاصله کپسول ها از محل جوشکاری حداقل ۳ متر
- جلوگیری از تماس اکسیژن با روغن و چربی
- استفاده از عینک، دستکش چرمی و لباس کار یقه بسته
- کنترل نشتی با کف صابون
- عدم استفاده از اتصالات مسی برای استیلن
- استفادهٔ الزامی از فلاش بک
- عدم تعویض سرمشعل قبل از سرد شدن کامل
۶) انواع پس زدن شعله
پس زدن سطحی
صدای کم دارد و معمولاً ناشی از نزدیک بودن بیش از حد مشعل یا کاهش سرعت خروج گاز است.
پس زدن عمقی
بسیار خطرناک است و می تواند باعث ترکیدن شیلنگ یا آسیب رگولاتور شود. در صورت وقوع، باید فوراً شیرها بسته شده و مشعل سرد شود.
۷) نقطه ذوب برخی فلزات
| فلز | نقطه ذوب (°C) |
|---|---|
| قلع | 232 |
| سرب | 327 |
| روی | 419 |
| آلومینیوم | 658 |
| برنج | 930 |
| برنز | 900 |
| نقره | 960 |
| مس | 1083 |
| چدن | 1200 |
| آهن | 1540 |
| نیکل | 1450 |
۸) اهمیت این آموزش برای اپراتورهای فورجینگ میلگرد
رعایت نکات ایمنی، شناخت تجهیزات و تنظیم صحیح شعله برای اپراتورهای جوش فورجینگ سر به سر میلگرد ضروری است و بخشی از استانداردهای عملکرد دستگاه های جوش فورجینگ کنزا محسوب می شود.